mandarynki i limonki

mandarynki i limonki

sobota, 4 kwietnia 2015

Tradycyjny koszyczek wielkanocny!


 
Wielkimi krokami zbliżają się do nas Święta Wielkanocne i choć aura bardziej zwiastuje Boże Narodzenie to święto pisanek, królików i mokrego podkoszulka ;) jest już tuż tuż. Spośród wielu obrządków i staropolskich tradycji związanych z Wielką Nocą jednym z najbardziej znamiennych jest przygotowanie świątecznego koszyka. Zwyczaj święcenia pokarmów sięga korzeniami wczesnego średniowiecza a jego fizyczne pojawienie się na ziemiach polskich, zazwyczaj datuje się na wiek XIV (na podstawie pierwszych wspomnień ówczesnych kronikarzy).
I tak więc w Wielką Sobotę, jak Polska długa i szeroka kościoły, katedry zapełniają się istną rewią koszyczków pełnych  różnorodnych produktów. Zauważyłam, iż rokrocznie ludzie prześcigają się w swoich pomysłach prezentując, coraz to kreatywniejsze i oryginalne koszyki, które czasem  z tradycją mają tyle wspólnego, co pies z kotem. Bowiem, jaki związek  ze staropolskim obrzędem mają czekoladowe jajka w kolorowych sreberkach, napoje ze słomką, plastikowe figurki, zabawki czy ananasy  i banany.... no może jest to spotykane na Wyspie Wielkanocnej, hehe. Chociaż w sumie akurat owoce są jeszcze w moim mniemaniu dopuszczalne, takie lekkie urozmaicenie i nagięcie zwyczaju. Co zatem umieścić w koszyczku wielkanocnym, aby sprostać tradycji i nie wyjść na szalonego ignoranta?


Pamiętajmy, iż dobór poszczególnych produktów, jakie winny pojawić się w naszym koszyczku nie jest przypadkowy. W prawidłowo przygotowanej święconce, powinno znaleźć się siedem tzw. „bożych darów”, a mianowicie: chleb, jajko, sól (i pieprz), ser, chrzan, wędlina i ciasto. Każde z wymienionych produktów ma według dawnych wierzeń bogatą i ścisłą symbolikę związaną ze Świętem Wielkanocy. Konieczne jest zawsze umieszczenie zasadniczego symbolu Wielkiej Nocy – baranka.
Chleb – to owoc ciężkiej pracy człowieka i jednocześnie symbol ciała Jezusa, pamiątka Ostatniej Wieczerzy. Według licznych wierzeń ludowych był on postrzegany jako namacalny symbol dobrobytu, bowiem przypominał o cudzie rozmnożenia chleba, którego to dokonał Chrystus na pustkowiu.
Jajko – zasadniczy składnik „święconki”, symbol nowego życia i płodności. Zazwyczaj, w zależności od regionu Polski dekoruje się je w kolorowe kraszanki (gotowane w łupinach z cebuli) lub zdobione różnymi metodami pisanki. Każde tradycyjnie obchodzone śniadanie wielkanocne rozpoczyna się właśnie od podzielenia sie ugotowanym na twardo, święconym jajkiem.
Sól i pieprz – sól zgodnie z ludowymi wierzeniami chroniła człowieka od zła. Postrzeganie chrześcijan jaki  „soli tej ziemi”. To symbol oczyszczenia i wszelkiej prawdy. Pieprz natomiast symbolizuje krzepę i chroni przed zepsuciem. Jednocześnie przypomina nam o goryczy męki Jezusa Chrystusa.
Chrzan – kolejny z obowiązkowych elementów wyposażenia koszyczka wielkanocnego, to symbol siły fizycznej na cały rok, ale również pamiątka męki Chrystusa.
Wędlina – kawałek domowej kiełbasy lub szynki (czasem boczku, słoniny). Symbol zamożności danej rodziny, który ma zapewnić jej zdrowie i płodność. Jest jednocześnie wspomnieniem baranka paschalnego, którego Chrystus i apostołowie spożyli w czasie Ostatniej Wieczerzy.
Baranek – najbardziej znamienny symbol Wielkanocy, zwykle z czerwoną chorągiewką i słowem „Alleluja” (Maria Magdalena opowiadając o swoim spotkaniu z Chrystusem śpiewała: "Widziałam Go po męce, trzymał chorągiew w ręce. Alleluja”). To symbol zmartwychwstania i triumfu życia nad śmiercią.
Ciasto – zwykle to pyszna baba wielkanocna lub mazurek, które mają zapewnić danemu domostwu dostatek. Ciasto jest jednocześnie symbolem umiejętności i doskonałości. Ważne, aby było upieczone własnoręcznie.
Ser – ostatnio rzadko spotykany i pomijany w wielkanocnych koszykach. Symbolizuje harmonię, przyjaźń człowieka z przyrodą. Poświęcenie tego produktu miało niegdyś zapewnić rozwój stada domowego.

Koszyczek przeznaczony do przygotowania naszej święconki powinien być wiklinowy (ewentualnie wypleciony ze słomy), przystrojony białą serwetką i gałązkami zielonego bukszpanu (borówki lub barwinki). Zieleń jest obowiązkowa, bowiem symbolizuje radość, odradzanie się. Puszczając wodze fantazji możemy przystroić nasz koszyczek dodatkowo słodką kokardką lub wiosennymi kwiatami.
Polskie święconki słynęły i słyną z obfitości i wyróżniają się swą efektownością. Święcone koszyczki pięknie wkomponowują się  w dekorację wielkanocnego stołu. Cieszmy się nimi i wspólnie angażujmy w ich wystrajanie w gronie najbliższych naszym sercom osób.
Wesołego Alleluja!!!
Sylvet

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz